حجاب زن یکی از بهترین مقوله جهت صیانت و عدم تعرض دیگران به او محسوب میگردد. از دیدگاه اسلام حجاب ، حافظ شخصیت و کیان زن و حافظ ارزش و اعتبار اوست.پوشش زنان از جمله مسایل مهمی است که از جنبه های گوناگون قابل بررسی می باشد.روی آوردن فطری انسان به پوشش یکی از نعمات و هدایای الهی محسوب می شود و دین اسلام به این امر توجه ویژه ای داشته است .قرآن کریم نیز برهنگی را به عنوان دامی که شیطان آن را در مسیر انسان گسترانده است معرفی کرده و آن را مخالف فطرت بشر می داند.

کسانی که زندگی بشر و تحولات آن را مورد ارزیابی قرار داده اند تصدیق کرده اند که انسان از همان آغاز خلقت و پیدایش کوشیده تا پوشش مناسبی برای خود تهیه کند . به گواهی تاریخ در اکثر قریب به اتفاق کشورهای جهان ، حجاب در بین زنان معمول بوده هر چند در طول تاریخ ، فراز و نشیب های زیادی راطی نموده و گاهی با اعمال سلیقه حاکمان و یا منتقدان مذهبی ، شدت یا ضعف یافته ولی هیچ گاه به طور کامل از بین نرفته است .

در ایران باستان نیز زنان ،چادری مستطیل شکل بر روی لباس خود داشته اند که نقوش باقی مانده از آن دوران حاکی از این مسئله است .بنابراین ، متداول بودن حجاب در میان ملل گوناگون با آنکه دارای عقاید، مذاهب و شرایط جغرافیایی متفاوتی بودند ، نشانگر آن است که تمایل به پوشش و حجاب از فطرت درونی انسان سرچشمه می گیرد ، نه از تمدن ، فرهنگ یا عقاید مذهبی.

در اینجا به تعریف مختصری از مفاهیم قرآنی مرتبط با موضوع ( مانند حجاب- خمار- جلباب و..) می پردازیم:

الف) حجاب :

« حجاب» در لغت به معنای پوشش، پرده و حاجب به کار رفته است و نیز نامی است که برای آنچه که به وسیله آن خودرا می پوشانند.آنچه میان دو چیز حایل گردد نیز یکی از معانی حجاب است .کلام خدای متعال در قرآن کریم اشاره داردکه :« و من بیننا و بینک حجاب» ( فصلت :5)که بدین معناست یعنی میان ما و شما فاصله ی در نحله و دین وجود دارد.در کتب لغت فارسی نیز برای واژه حجاب معانی مختلفی آورده شده است : پرده، ستر، نقابی که زنان چهره خودرا بدان می پوشانند، روی بند، برقع ، چادری که زنان سر تا پای خودرا بدان می پوشانند . در زبان انگلیسی ، ریشه و مصدر واژه Dressیعنی لباس ، کلمه Directusاست که به معنای مستقیم نمودن و مرتب و منظم کردن ، آراستن و زینت دادن می باشد.ممکن است این تفاوت معنایی در زبانها و فرهنگ های گوناگون ناشی از نقش ها و کارکردهای متعدد لباس و پوشش باشد زیرا لباس و پوشش از یک سو، انسان را از سرما و گرما و آسیب های ناشی از آن را حفظ می کند و از سوی دیگر ، با پوشش جسم ، آن را از انظار پنهان داشته ودر جهت حفظ عفت به آدمی کمک می کند و علاوه بر اینها به انسان آراستگی ، زیبایی و وقار می بخشد.

قرآن کریم نیز به کارکردهای گوناگون پوشش و لباس اشاره می کند: « یا بنی آدم قد انزلنا علیکم لباسا یواری سوءاتکم و ریشاً و لباس التقوی ذلک خیر»( اعراف : 26) ای فرزندان آدم برای شما لباسی فرو فرستادیم که اندام شمارا می پوشاند و مایه زینت شماست و لباس تقوا بهتر است .

معنای اصطلاحی این واژه با معنای لغوی آن تناسب دارد و به معنای پوشش مخصوص زنان به کار میرود.

ب) خمار:

یکی دیگر از واِژه هایی که در آیات مربوط به حجاب به کار رفته است واژه « خمار» است که به معنای وسیله پوشاندن ودر اصطلاح ، مختص چیزی است که زن سرخودرا با آن می پوشاند مانند : مقنعه یا روسری بلند

ج) جلباب:

برای واژه جلباب نیز معانی متعددی ذکر شده است .جامه ای بزرگ تر از خمار است که زن به وسیله آن سر و سینه خودرا می پوشاند ، پوششی است که تا سر زانو می آید و یا پوششی که سراسر بدن را از بالا تا پایین می پوشاند.از میان سه معنایی که ذکر شد مویداتی معنای سوم را تقویت می کند:

1-با دقت در معنای واژه های خمار و جلباب در آیات « فلیضربن بخمرهن علی جیوبهن» (نور:31) و « و یدنین علیهن من جلابیبهن»(احزاب:59) که بر نوع پوشش زنان دلالت می کند ، تغایر این دو لفظ در آیات شریفه فهمیده می شود چرا که اگر جلباب همان خمار بود خلاف اصل تفاوت معنای الفاظ متغایر است .

2-در مورد پوشش حضرت فاطمه علیها السلام وقتی می خواستند برای دفاع از حضرت علی علیه السلام به سوی مسجد حرکت کنند در تاریخ چنین آمده است « لاثت خمارها علی رأسها واشتملت بجلبابها» در این نقل ، تغایر دو واژه «خمار« و «جلباب» روشن است چرا که « لاثت خمارها» به معنای محکم بر سر بستن مقنعه است و « اشتملت بجلبابها» نیز با توجه به قرینه « اشتملت» پوشش سراسری بوده که تمام وجود حضرت را فرا گرفته است .

از مجموع مطالب مزبور به دست می آید که واژه های خمار و جلباب متمایز بوده و اولی پوششی مانند مقنعه و دومی پوششی مثل چادر است که همان پوشش زنان صدر اسلام بوده است .

مطلب قابل توجه دیگر اینکه در واژه جلباب حتی رنگ پوشش هم اخذ شده است چرا که یکی از معانی «جلب» که در فرهنگ لغات به آن اشاره شده است ، تیرگی و سیاهی است : مثلاً «جلب الیل» به معنی سیاهی شب می باشد.ابن منظور در لسان العرب  ذیل کلمه جلب پس از نقل شعری تصریح نموده است که گوینده شعر از «جلب» سیاهی را اراده کرده است .مقام معظم رهبری ( مد ظله العالی) نیز در این زمینه می فرمایند: « چادر بهترین نوع حجاب است و هم نشانه ملی ماست که هیچ منافاتی با هیچ تحرکی از زن ندارد.»

حجاب چرا؟؟؟؟

با توجه به اینکه جاذبه جسمی زن برای مرد بیش از جاذبه مرد برای زن است حفظ حجاب به گونه ای که به زن توصیه شده است ، به مرد توصیه نشده است ، یعنی حدود آن برای زن با حدود آن برای مرد متفاوت است .محدوده آن برای زن ، پوشاندن همه بدن جز دست ها تا مچ و صورت ( بدون زینت و آرایش) تعیین گردیده است . اگر این حد حجاب و پوشش تعیین شده از نظر اسلام رعایت نشود زمینه های فساد در جامعه ایجاد می شود و و اگر این فساد بوجود آید باید از علنی شدن و اشاعه آن جلوگیری کرد.به عبارت دیگر ، ضریب احساس امنیت در جامعه باید بیش از نا امنی باشد و با وجود فساد در جامعه ، احساس ناامنی هم زیاد میشود و جامعه بسوی تزلزل کشانده می شود. بطور مثال : آیا مردی که در محیط کار و اجتماع با زنان با حجاب در ارتباط است توجه او به عبودیت و خدمت به جامعه بیشتر است یا مردی که با زنان بی حجاب در ارتباط است که پیوسته در معرض گناهان قرار می گیرد؟

بنابراین حجاب در جامعه مرز ایجاد می کند تا زن و مرد به راحتی وظایف خودرا انجام دهند و از سوی دیگر بی حجابی بحران، مشکلات روحی و تشویش ذهنی در مردان ایجاد می کند همان گونه که امروزه بسیاری از جوانان ما به مشکلات روحی متعددی مبتلا می شوند و جامعه امروزه به آن گرفتار است ولی اگر در جامعه رعایت پوشش لازم شود و افراد به دستورات دینی پای بند باشند اینگونه مشکلات پدید نخواهد آمد.از تبعات و آثار سوء بی حجابی و بدحجابی به خطر افتادن آزادی و امنیت زنان است چون چشم ها و دلهای مریض را به سمت خود می کشاند در حالی که زن با رعایت حجاب می تواند آزادانه و با احساس امنیت به کار و فعالیت های علمی و اجتماعی و فرهنگی بپردازد.

 

 

علل ضعف حجاب :

1-ضعف ایمان :یکی از مهمترین عوامل بدحجابی ، ضعف ایمان و معنویت است که باعث ضعف حیاء هم می شود . ایمان مانند پناهگاهی است که انسان را از افتادن در ورطه گناهان حفظ می کند چنانچه در قرآن کریم آمده است : « و اما من خاف مقام ربه و نهی النفس عن الهوی فان الجنه هی الماوی »( نازعات : 41-40) و اما کسی که از ایستادن در برابر پروردگارش هراسید و نفس خودرا از هوی بازداشت ، پس جایگاه او همان بهشت است .

امام صادق علیه السلام نیز می فرمایند:« لا ایمان لمن لا حیاء له » کسی که حیا ندارد ایمان ندارد.پوشش و حیا تفکیک ناپذیرند . هرچند حجاب و پوشش ظاهری به معنای برخورداری از همه مراتب عفاف نیست ولی عفاف بدون حجاب نیز قابل تصور نمی باشد.

2- زیبا طلبی : دوران جوانی اوج کشش و گرایش به زیبای هاست . این گرایش در انتخاب نوع لباس ، پوشش و آرایش آشکار می شود . اگر چه اسلام با زیبایی و زینت مخالف نیست ولی آشکار کردن زیبایی ها در انتخاب نوع پوشش در مقابل نامحرم را جایز ندانسته و برای آن حد و حدودی قائل شده است و این همان هماهنگی و رابطه تکوین و تشریع است ، بدین معنا که میان احکام دین با طبیعت فطری بشر فطری بودن گرایش به پوشش- تناسب و ارتباطی تنگاتنگ وجود دارد.

3-ابراز شخصیت :از نظر روانشناسان ، امیال ارضا نشده روانی ، اجتماعی و خانوادگی فرد باعث بروز عقده حقارت شده و در انتخاب پوشاک ، طرز برخورد و سخنان او نمود پیدا می کند. زنان و دخترانی که از احساس حقارت رنج می برند با انتخاب پوشش های نامناسب سعی دارند تا توجه دیگران را به خود جلب کرده و به نوعی شخصیت خودرا نشان دهند.

4-عدم آگاهی از احکام پوشش و حدود آن: نا آشنایی برخی از جوانان با احکام پوشش و حدود آن ، از دیگر علل بدحجابی است . بی اطلاعی از حد روابط بین محرم و نامحرم و چگونگی پوشش اسلامی ، به معضل بد حجابی و بی حجابی منجر می شود. در روایتی از امام علی علیه السلام آمده است :« الجهل اصل کل شر» نادانی ریشه هر بدی است .بنابراین اگر چنین افرادی با احکام اسلام در خصوص حد و مرز پوشش و حجاب آشنا باشند در صدد اصلاح آن         بر می آیند.

5- الگوهای ناهنجار:یکی از ویژگی های هر انسانی انتخاب الگو در زندگی است . خانواده ها و نهادهای فرهنگی در ارائه این الگوها نقش تعیین کننده ای دارند. از بین الگوهای ناهنجار می توان به این موارد اشاره کرد.

-        عناصر فاسد و مروجان فرهنگ غرب ، افرادی که با کمک نیروهای خارجی برای به انحراف کشاندن جواتان ما در زمینه های گوناگون سرمایه گذاری های کلان می کنند.

-        هنر پیشه های بی تعهد و چهره پردازان غیر اسلامی ودر نتیجه فیلمهای نامناسبی که در آن صحنه های مبتذل نشان داده می شود و نمادها و ارزش های اسلامی در آن تحقیر می شوند و بر رفتار و اندیشه تماشاگران و بینندگان تاثیر سوء گذاشته و در اشاعه فساد و بدحجابی موثرند. بر متصدیان و متولیان فرهنگی کشور لازم است که با جایگزین کردن الگوهای مناسب و تقویت فرهنگ خودی با این تهاجم مقابله کنند.

 

6-تهاجم فرهنگی :جهان غرب برای تحقق سلطه سیاسی و اقتصادی خود به تحقیر فرهنگی کشورهای اسلامی و تحمیل فرهنگ مبتذل خود پرداخته و ترویج بی حجابی و فساد زنان را به عنوان یکی از کارآمدترین راهها تجربه کرده است تا جایی که خود به این واقعیت اعتراف دارند:

فرانتس فانون در کتاب خود از تسلط غرب بر کشورهای مسلمان با استفاده از زنان سخن گفته و به این ضرب المثل استشهاد کرده است :« زنان را در دست بگیریم همه چیز به دنبال آنها خواهد آمد»

در آخر ،کلام را با حدیثی از رسول خدا صلی الله علیه و آله به انجام می رسانم . حضرت علی علیه السلام فرمودند : روری به اتفاق فاطمه سلام الله علیها خدمت پیامبر شرفیاب شدیم . رسول خدا را دیدم که به شدت می گریست . عرض کردم پدر و مادرم به فدایتان چرا گریه می کنید ؟ پیامبر فرمودند: علی جان شبی که به معراج رفتم زنانی از امتم را دیدم که به شدت عذاب می شوند به خاطر شدت عذاب آنان می گریم ... سپس کیفیت عذاب هریک را برای ما تشریح کردند . آن گاه حضرت فاطمه سلام الله علیها عرضه داشت : نور چشمانم مرا از گناهان این زنان آگاه گردان . پیامبر صلی الله علیه و آله در پاسخ فرمودند: « ... اما آن زنی را که با موی سر آویزان کرده بودند زنی بود که مویش را از نامحرم نمی پوشاند ... اما آن زنی که گوشت بدن خود را می خورد زنی بود که بدنش را برای دیگران آرایش کرده بود... و آن زنی که گوشت بدنش را با قیچی جدا می کردند زنی بود که خود را به دیگران عرضه میکرد ... آنگاه فرمودند: خوشا به حال زنی که شوهرش از او راضی باشد.

                                                                                                                                                                                           تهیه کننده :

                                                                                                                                                                         کارشناس آموزش مهین غلامی

آمار بازدیدها

بازدید های امروز 98

بازدید های دیروز 451

بازدید های این هفته 2407

بازدید های این ماه 10933

مجموع بازدید ها 957279