آداب معاشرت و روابط انسانی 3

6. حفظ اسرار

هر فرد،خانواده،تشکیلات و جامعه ای کم و بیش دارای اسراری است که دیگران نباید از آن آگاه گردند.زیرا بر ملا کردن آن برای دیگران ، چه بسا سبب لطمه خوردن یا نابودی گردد.

رازداری یکی از فضیلت های اخلاقی است که در موفقیت و نیک بختی انسانها نیز تاثیری به سزا دارد و افشای اسرار سبب عدم موفقیت و حتی باعث سقوط می شود.

امام صادق علیه السللام می فرماید:«بر ملا کردن راز ،باعث سقوط است».

راههای حفظ اسرار:

1) انتخاب افراد امین

برترین راه حفظ اسرار، انتخاب افراد شایسته و امانت دار است. امام علی علیه السلام می فرماید «:رازت را جز به فردی مورد اعتماد نسپار، رازت را به کسی که امانت دار نیست مسپار».

2) توجه به فواید رازداری

اگر مردم از آثار گرانقدر رازداری آگاه شوند، بیش تر تلاش می کنند که اسرار را افشاء نسازند.

حضرت علی علیه السلام می فرماید : «رازت را اگر پنهان داری، شادمانی توست و اگر برملا سازی باعث اندوه توست». در جای دیگر می فرماید: «هر کس رازش را پنهان دارد، خیر ونیکی به دست اوست».

زیانهای افشای راز

الف ) عدم امنیت

امام علی علیه السلام می فرماید:«کسی که رازش را فاش سازد، سالم نمی ماند».

ب)اسارت و بیچارگی

امام علی علیه السلام می فرماید: «راز تو اسیر توست، ولی اگر افشایش نمایی تو اسیر آن می شوی».

3)ایمان وتقوا

انسان مومن و با تقوا هرگز به خود اجازه نمی دهد که اسرار شخصی و خانوادگی خود و دیگران را فاش سازد.

قرآن کریم می فرماید: «هیچ سخنی نمی گوید مگر اینکه در کنار او مراقبی حاضر است» ق/50

اصل در سخن گفتن این است که انسان کم، سنجیده و فهمیده حرف بزند تا دچار انحراف و خیانت و شرمندگی ابدی و عذاب الهی نگردد.

7. مهربانی

از دیدگاه اسلام مهربانی و محبت در حقیقت مایه قوام و برپایی جامعه انسانی است و به منزله ملات و چسبی است که مصالح ساختمانی تشکیل دهنده اجتماع بشری را به هم پیوند می زند.

خداوند مهربان،بندگانش را به مهربانی و مهرورزی تشویق می کند و مهرورزان را جزو اصحاب میمنه معرفی کرده و می فرماید: "سپس از کسانی باشد که ایمان آورده و یکدیگر را به صبر و استقامت و مهربانی و عطوفت توصیه می کنند. اینان اصحاب یمین هستند"

رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید: «مومنان در مقام مهربانی و عطوفت نسبت به یکدیگر همانند یک پیکرند».

امام علی علیه السلام در عهدنامه به مالک اشتر می فرماید: «دلت را برای مردم کانون مهر و محبت ساز و آنان را دوست بدار و مبادا بر آنان درنده خوی شوی». نهج البلاغه /نامه 53

امام صادق علیه السلام می فرماید: «به یکدیگر متصل شوید و پیوند محبت را محکم کنید و به هم نیکی نمایید و نسبت به هم مهربان و عطوف باشید».

پیامبران الهی به ویژه پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله علاوه بر داشتن عصمت و تقوا، مهربان ترین و پر عاطفه ترین فرد زمان خود بودند و همین عاطفه و مهر بیش از حد سبب می شد تا بسیاری از مردم به آنان بگروند. لذا کسانی که خود را جز امت آن بزرگوار می دانند باید این اصل اساسی و مهم و پر قیمت را سر لوحه رفتار خود به ویژه در محیط خانه قرار دهند تا در پرتو آن صفا و صمیمیت آنان حفظ شود.

8.فرو بردن خشم

خشم یکی از غرایز نیرومند است که در وجود انسان قراردارد، این غریزه گران بها و مهم نیروی دفاعی آدمی در برابر عوامل زیان باری است که حیات، سلامت و هستی او را تهدید می کند.

این غریزه باعث می شود که انسان در برابر خطر از خود دفاع کند. اگر این عنصر لازم و بسیار مفید مورد غفلت و بی توجهی واقع شود و بی مورد استفاده گردد خطرات بزرگی در پی خواهد داشت.

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می فرماید: «خشم ایمان را تباه می کند چنانکه سرکه عسل را فاسد نماید».

امام صادق علیه السلام : «خشم کلید هر بدی است».

خداوند متعال در سوره شوری آیه 37 در صفات مومنان می فرماید: «و چون خشمگین می شوند در می گذرند».

راه های کنترل خشم

الف) یادآوری فضیلت کظم غیظ، عفو، بردباری، پاداش عظیم خداوند به دارندگان آن

ب)پناه بردن به خدا از شر شیطان و وسوسه های او

ج)وضو گرفتن با آن سرد

د)سکوت و آرامش

ه)تغیر وضعیت از ایستاده به نشسته یا بالعکس یا ترک کردن محل.

پیامدهای خشم

الف) تیرگی عقل

امام علی علیه السلام می فرماید: «خشم، خردها را تباه می سازدو آدمی را از مسیر درست دور می سازد».

ب)پشیمانی

حضرت علی علیه السلام : «از خشم دوری کن که آغازش دیوانگی و پایانش پشیمانی است».

ج)ویرانگری و تباه کاری

حضرت علی علیه السلام: «خشم شدید، منطق را تغییر می دهد، استدلال را قطع و موجب پراکندگی فهم و فکر می شود.

قرآن کریم در آیه 143 آل عمران می فرماید: «انسانهای با تقوا کسانی هستند که خشم خود را فرو می نشانند و از لغزش مردم در می گذرند و خداوند نیکو کاران را دوست دارد».

لذا یکی از راه های سلامت فرد، خانواده و جامعه فرو بردن خشم است.

ادامه دارد

                                                                                                 

                                                                                                               به قلم حجت الاسلام داود چمانی

                                                                                             معاون فرهنگی ،پژوهشی اداره کل تبلیغات اسلامی استان مرکزی

 

آمار بازدیدها

بازدید های امروز 915

بازدید های دیروز 1098

بازدید های این هفته 3344

بازدید های این ماه 10349

مجموع بازدید ها 1029377