آداب معاشرت یا روابط انسانی (4)

9-عفو وگذشت:

یکی از اصول مهم اخلاقی در برخورد با لغزش افراد با ایمان، «گذشت» است. این وصژگی آنقدر اهمیت دارد که حضرت علی علیه السلام می فرماید: «گذشت زینت مکارم اخلاق است».

این خصلت پسندیده،موجی از عواطف و احساسات انسان دوستانه را در دلها ایجاد می کند و کینه ها و دشمنی ها را از آن می زداید و موجب جلب محبت و دوستی بین افراد جامعه می گردد.

امام صاق علیه السلام می فرماید: «ما خاندانی هستیم که جوانمردی مان گذشت از کسی است که بر ما ستم کرده است».

از طرف دیگر، ائمه علیهم السلام پیروان خویش را به آن توصیه می کردند چنانچه حضرت امیر المومنین علیه السلام در عهدنامه خود به مالک اشتر می نویسد: «آنان (مردم) را از عفو  و اغماض خود بر خودارساز به            گونه ای که دوست داری خداوند تو را از عفو و اغماض خویش برخودار سازد».

آثار عفو و گذشت:

الف )شمول عفو الهی

قران کریم عفو و گذشت بندگان خدا از یکدیگر را زمینه ساز عفو خداوند می داند و در آیه 22 سوره نور می فرماید: «وباید عفو کنند و درگذرند،آیا دوست نمی دارید که خداوند شما را ببخشاید». 

ب)طول عمر

رسول خدا صلی الله علیه و آله: «آنکه عفوش بسیار شد، عمرش طولانی می شود».

ج)ازبین رفتن کینه ها

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید: «از یکدیگر در گذرید تا کینه ها از میانتان رخت بربندد».

د)عزت دنیا و آخرت

رسول خدا صلی الله علیه و آله: «هرکس که از لغزشی در گذرد،خداوند به سبب ان عزت دنیا و اخرت را به او عطا می کند».

ه)رهایی از عذاب الهی

حضرت علی علیه السلام : «گذشت در هنگام توانایی، سپری در برابر عذاب خداوند است».

 

10-صله رحم:

یکی از دستورات مهم دین مبین اسلام، صله رحم یعنی پیوند با تمام خویشان است.

بدیهی است که خویشاوند هر قدر به انسان نزدیکتر باشد وظیفه او در حفظ پیوند،شدیدتر و لازم تر است.

از نگاه اسلام پیوند خویشاوندی آنقدر اهمیت دارد که قرآن کریم در آیه یک سوره نساء می فرماید: «بترسید از آن خدایی که به نام او از یکدیگر در خواست می کنید و درباره ارحام کوتاهی نکنید، همانا خداوند مراقب شماست».

امام سجاد علیه السلام می فرماید: «از معاشرت و دوستی با کسی که با بستگان خود قطع رابطه کرده است بپرهیز، زیرا چنین کسی را در کتاب خدا (قرآن) در سه جا مورد لعن و نفرین یافته ام».

آثار رسیدگی به خویشان:

الف )طول عمر

امام باقر یا امام صادق علیهما السلام به شخصی به نام میسر فرمود: «ای میسر گمان می کنم به خویشان خود نیکی می کنی؟گفت آری فدایت شوم. من در نوجوانی در بازارر کار می کردم و دو درهم مزد میگرفتم، یک درهم آن را به عمه ام و درهم دیگر را به خاله ام می دادم. امام علیه السلام فرمود: به خدا سوگند تا کنون دو بار مرگت فرا رسیده ولی به خاطر صله رحم به تأخیر افتاده است».

ب) فراوانی روزی

حضرت سجاد علیه السلام فرمود: «هر کس دوست دارد خدا عمرش را طولانی و روزی اش را افزایش دهد باید صله رحم کند».

ج)حسن خلق

امام صادق علیه السلام فرمود: «رسیدگی به خویشان، اخلاق را نیکو می کند».

د)پاکی اعمال و دفع بلا

امام باقر علیه السلام می فرماید: «رسیدگی به خویشان اعمال را پاکیزه می نماید و بلا را دور می سازد».

ه)آسانی حساب

امام صادق علیه السلام فرمود: «رسیدگی به خویشان حساب روز قیامت را آسان نموده و از مرگ بد جلو گیری می کند».

و)آبادی شهرها

امام صادق علیه السلام میفرماید: «صله رحم و خوش رفتاری با همسایه شهرها را آباد می کند».

آثار صله رحم:

خداوند متعالل در آیه 25سوره رعد قاطع رحم را لعن کرده است و می فرماید: «آنانکه پیمان خدا را پس از محکم کردن می شکنند و پیوندهایی را که خدا به استحکام آن دستور داده قطع می کنند و در روی زمین فساد می نمایند، برای ایشان لعنت خدا و بدی سرای آخرت است».

فقر و بدبختی، کوتاهی عمر، فروپاشی خانواده، از هم پاشیدن طائفه و نسل، مرگ زود رس، ایجاد مفاسد خانوادگی، محرومیت از بهشت، فرود آمدن خشم و انتقام، عدم نزول رحمت خداوند بر قاطعین رحم،کیفر دنیوی و اخروی و .... از مفاسد آثار زیانبار قطع رحم است.

برخورد ناشایست با ارحام داشتن، بیان سخنی که آنان را دل شکسته کند، مضایقه در برطرف نمودن نیازمندی آنان، مضایقه در دفع ظلم از ایشان بدون عذر، به عیادت ایشان نرفتن، نگاه تند به آنان نمودن، عدم کمک به آنان بوسیله مال و ... از مصادیق و اقسام قطع رحم است.

در روایات آمده است : «هیچ گامی نزد خداوند محبوبتر از دو گام نیست1-گامی که مومن با آن برای جهاد در راه خدا صف می بندد 2-گامی که برای پیوند با خویشاوندی که قطع رحم کرده، برداشته می شود».

به قلم :

                                                   حجت الاسلام داوند چمانی

                   معاون فرهنگی ،آموزشی و پژوهشی اداره کل تبلیغات اسلامی استان مرکزی

آمار بازدیدها

بازدید های امروز 933

بازدید های دیروز 1098

بازدید های این هفته 3362

بازدید های این ماه 10367

مجموع بازدید ها 1029395